به گزارش پایگاه خبری نسیم ساحل، در میان نغمه‌های بومی خطه جنوب، جایی که صدای دریا با طنین موسیقی نواحی گره می‌خورد، نام غلام مارگیری همچون ستاره‌ای در آسمان هنر هرمزگان می‌درخشد؛ هنرمندی که توانست مرزهای موسیقی محلی را پشت سر بگذارد و صدای بومی شرق هرمزگان را به گوش مخاطبان جهانی برساند. امروز این مسیر هنری از نفس و دستان فرزند ارشد او، عباس سمایی، ادامه می‌یابد؛ هنرمندی که هم بابازار است و هم شبیه‌خوان و خود را نگهبان حافظه تاریخی موسیقی منطقه بندزرک و میناب می‌داند.
عباس سمایی متولد سال ۱۳۴۰ در روستای بندزرک از توابع شهرستان میناب است. او موسیقی را میراث نیاکان خود می‌داند؛ میراثی که از کودکی در خانواده‌اش جریان داشته و از ۱۰ سالگی او را به صحنه هنر و موسیقی کشانده است.
سمایی درباره آغاز فعالیت هنری خود می‌گوید: «فعالیت حرفه‌ای من از سال ۱۳۵۰ آغاز شد؛ زمانی که تنها ۱۰ سال سن داشتم و در کنار پدرم، مرحوم غلام مارگیری، وارد عرصه هنر شدم. از سال ۱۳۵۸ نیز با همراهی پدر، حضور در سطح ملی را از طریق جشنواره موسیقی تهران آغاز کردم.»
موسیقی نواحی و تعزیه؛ دو مسیر در یک زندگی هنری
آنچه عباس سمایی را از بسیاری از هنرمندان متمایز می‌کند، فعالیت هم‌زمان او در دو حوزه موسیقی نواحی و تعزیه است؛ دو عرصه‌ای که اگرچه در ظاهر متفاوت به نظر می‌رسند، در زندگی هنری او پیوندی عمیق دارند.
او در این‌باره توضیح می‌دهد: «من در دو جبهه فعالیت می‌کنم؛ از یک سو در موسیقی نواحی و به‌عنوان بابازار، آواز و موسیقی سنتی را اجرا می‌کنم و از سوی دیگر در عرصه مذهبی به شبیه‌خوانی و تعزیه مشغول هستم.»
این هنرمند پیشکسوت موسیقی ادامه می‌دهد که از ۱۰ سالگی شبیه‌خوانی را آغاز کرده و اکنون ۲۶ سال است که نسخه امام حسین(ع) را اجرا می‌کند.
سمایی با پیوند دادن این دو جهان هنری، راهی برای تداوم سنت‌های فرهنگی و تأمین معیشت خود نیز یافته است. موسیقی‌درمانی، مولودی‌خوانی و مداحی از جمله فعالیت‌هایی هستند که در کنار اجرای موسیقی بومی و تعزیه، بخشی از زندگی حرفه‌ای او را تشکیل می‌دهند.
غلام مارگیری؛ صدایی که جهان شنید، اما وطن کمتر قدر دانست
بخش مهمی از هویت هنری عباس سمایی با نام پدرش گره خورده است. غلام مارگیری برای اهالی موسیقی نواحی تنها یک نوازنده نبود؛ او آوازخوان و خنیاگری بود که صدای بومی شرق هرمزگان را به عرصه‌های فراتر از مرزهای ایران معرفی کرد.
سمایی با حسرت از پدرش یاد می‌کند و می‌گوید: «پدرم تنها یک نوازنده نبود؛ او توانست صدای موسیقی بومی شرق هرمزگان را به گوش جهانیان برساند، اما با تلخی بزرگی روبه‌رو بودیم؛ چراکه او آن‌گونه که شایسته بود، در داخل کشور و به‌ویژه در شهر خودش، میناب، شناخته نشد.»
به گفته او، غلام مارگیری در سال ۱۳۹۴ چشم از جهان فرو بست؛ در حالی که قرار بود در دومین جشنواره موسیقی نواحی و آیینی «آینه‌دار» شرکت کند. آخرین اجرای این هنرمند نیز در فروردین‌ماه ۱۳۹۴ و در جشنواره ۴۰۲۰ وین رقم خورد؛ حضوری که بخشی از کارنامه بین‌المللی او را شکل می‌دهد.
از برلین و وین تا فجر و نی‌نوایی
کارنامه هنری عباس سمایی نیز روایت عبور از جغرافیای محلی و حضور در عرصه‌های ملی و بین‌المللی است. او از شرکت در جشنواره برلین آلمان در سال ۱۳۸۰ و جشنواره وین اتریش در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان بخشی از تجربه‌های مهم هنری خود یاد می‌کند.
در داخل کشور نیز حضور او در رویدادهای موسیقایی استمرار داشته است. سمایی از سال ۱۳۷۵ تا ۱۴۰۱ تقریباً در تمامی جشنواره‌های مهم، از جمله جشنواره موسیقی نواحی ایران در استان‌های مختلف، جشنواره موسیقی فجر، جشنواره نی‌نوایی و جشنواره‌های تخصصی موسیقی آیینی و نعت‌خوانی شرکت کرده است.
این حضور مستمر، در کنار تجربه سال‌ها اجرای موسیقی بومی و آیینی، بخشی از کارنامه هنری او و نشان‌دهنده پیوند عمیقش با سنت‌های آوازی و موسیقایی میناب است.
زخم فراموشی؛ دغدغه هنرمندان غریب جنوب
با وجود این تجربه‌ها و افتخارات، لحن عباس سمایی هنگام صحبت از وضعیت امروز هنرمندان موسیقی نواحی، نگران و انتقادی می‌شود. او معتقد است پیشکسوتان این عرصه، به‌ویژه هنرمندانی که در روستاها و استان‌هایی مانند هرمزگان فعالیت می‌کنند، همچنان با کم‌توجهی و مهجوریت روبه‌رو هستند.
سمایی در این‌باره می‌گوید: «هنرمند اگر احساس کند به او و هنر او توجه نمی‌شود، دلسرد می‌شود و این یک آسیب بزرگ است و می‌تواند به انزوای فرهنگی منجر شود.»
او نقش رسانه‌ها را در معرفی هنرمندان بومی و پاسداری از میراث فرهنگی بسیار مهم می‌داند و معتقد است رسانه باید پل ارتباطی میان این شکوه فرهنگی و جامعه باشد. به باور او، معرفی درست و مستمر چهره‌های اصیل موسیقی نواحی می‌تواند از خاموش شدن نغمه‌هایی جلوگیری کند که بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی جنوب ایران را شکل داده‌اند.
۱۹ فرزند و پنج ادامه‌دهنده راه
روایت زندگی عباس سمایی در پایان به خانه و خانواده می‌رسد؛ جایی که هنر برای او تنها یک حرفه نیست، بلکه بخشی از هویت و میراث خانوادگی به شمار می‌رود.
این هنرمند ۶۵ ساله ۱۹ فرزند دارد و با افتخار می‌گوید پنج نفر از فرزندانش نیز در مسیر هنر و موسیقی فعالیت می‌کنند. او تداوم این مسیر در نسل بعد را از ارزشمندترین دستاوردهای زندگی خود می‌داند.
سمایی تأکید می‌کند که تمام تلاشش بر این است تا نغمه‌هایی که از نیاکانش به او رسیده، در هیاهوی زندگی مدرن خاموش نشود و در نسل‌های آینده نیز طنین‌انداز بماند.
عباس سمایی تنها یک هنرمند موسیقی نیست؛ او نگهبان نغمه‌هایی است که میان زمین و آسمان، میان بندزرک و میناب و میان هرمزگان و جهان جریان دارند. میراث‌داری که در میانه شکوه حضور جهانی و نگرانی از فراموشی در زادگاه خود، همچنان می‌خواند و می‌نوازد تا صدای جنوب زنده بماند.
دیدگاه‌ها