به گزارش پایگاه خبری نسیم ساحل، دکتر فخرآبادی، مدیرکل دامپزشکی استان هرمزگان، در نشست خبری به مناسبت هفته دامپزشکی، با تشریح جایگاه دامپزشکی در حوزه سلامت عمومی، امنیت غذایی و حمایت از تولید، اظهار کرد: خدمات دامپزشکی تنها به نظارت بر سلامت دام محدود نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از سلامت جامعه، امنیت غذایی و استمرار تولید در استان به این خدمات وابسته است.
وی با اشاره به شرایط ویژه هرمزگان و برخورداری استان از ظرفیت گسترده دریایی افزود: هرمزگان به دلیل موقعیت جغرافیایی، برخورداری از دو دریا و بیش از ۵۰ درصد پهنه دریایی کشور، از جایگاه ویژه‌ای در حوزه دامپزشکی برخوردار است و بخشی از فعالیت‌های این مجموعه، ابعاد ملی و حتی فرامنطقه‌ای دارد.
انجام بیش از ۳ میلیون و ۲۷۸ هزار نوبت واکسیناسیون
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان گفت: طی یک سال گذشته بیش از ۳ میلیون و ۲۷۸ هزار و ۳۹۹ نوبت واکسیناسیون در استان انجام شده است که بخش قابل توجهی از این خدمات به‌صورت رایگان و در مناطق روستایی، عشایری، صعب‌العبور و کم‌برخوردار ارائه شده است.
فخرآبادی ادامه داد: عملیات سمپاشی علیه انگل‌های خارجی دام و همچنین سمپاشی اماکن دامی، مراقبت و پایش بیماری‌هایی از جمله بروسلوز، آبله، تب برفکی، لمپی‌اسکین و سایر بیماری‌های دامی نیز به‌صورت مستمر انجام می‌شود.
وی افزود: در جریان این مراقبت‌ها، نمونه‌برداری‌های دوره‌ای از دام‌ها انجام می‌شود و در صورت شناسایی بیماری، دام آلوده از چرخه مصرف خارج خواهد شد تا از انتقال عوامل بیماری‌زا به جمعیت دامی و در نهایت تهدید سلامت انسان جلوگیری شود.
نظارت از ابتدای زنجیره تولید تا سفره مردم
مدیرکل دامپزشکی استان هرمزگان با اشاره به فعالیت اداره نظارت بر بهداشت عمومی و مواد غذایی گفت: نظارت‌های دامپزشکی از ابتدای زنجیره تولید آغاز می‌شود و مراکز پرورش دام و طیور، مزارع پرورش میگو، مراکز بسته‌بندی، کارخانه‌های فرآوری و انجماد، کشتارگاه‌های دام و طیور، اسکله‌های صیادی و مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی را دربرمی‌گیرد.
وی افزود: خوراک دام و طیور نیز تحت نظارت قرار دارد و در مواردی که استفاده از آنتی‌بیوتیک ضرورت پیدا می‌کند، روند مصرف آن کنترل می‌شود تا از بروز مقاومت آنتی‌بیوتیکی جلوگیری شود.
فخرآبادی تصریح کرد: در یک سال گذشته حجم قابل توجهی از فرآورده‌های غیرقابل مصرف از چرخه مصرف انسانی خارج شده و برخی مراکز عرضه مواد غذایی نیز با دستور مقام قضایی تعطیل شده‌اند.
وی همچنین از انجام ممیزی‌های سالانه برای تمدید پروانه مراکز خبر داد و گفت: در استان پنج نفر ممیز آموزش دیده‌اند که برای بررسی نواقص و ارتقای کیفیت مراکز تولیدی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
نظارت شرعی در کنار نظارت بهداشتی
در بخش دیگری از این نشست، بر جایگاه نظارت شرعی در کنار نظارت‌های بهداشتی دامپزشکی تأکید شد و عنوان شد که دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در مراکز تولید، عرضه فرآورده‌های دامی، کشتارگاه‌ها، مراکز عمل‌آوری و فرآوری حضور مستمر دارد.
بر اساس این توضیحات، حدود ۶۰ ناظر شرعی در مراکز مشمول در استان فعالیت دارند و بر رعایت ضوابط شرعی و حلیت فرآورده‌های دامی و طیوری نظارت می‌کنند.
در صورت مشاهده موارد مغایر با ضوابط شرعی، موضوع شناسایی و صورت‌جلسه شده و فرآورده مربوطه از چرخه عرضه خارج و معدوم می‌شود تا از ورود آن به بازار جلوگیری شود.
همچنین ناظران شرعی در اسکله‌ها و بازارهای رسمی استان نیز حضور دارند تا در کنار نظارت‌های بهداشتی، بر رعایت موازین شرعی نظارت کنند و فرآورده‌های عرضه‌شده از نظر سلامت و حلیت مورد کنترل قرار گیرد.
نظارت بر صادرات و ترانزیت فرآورده‌های خام دامی
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان با اشاره به نقش استان در صادرات و ترانزیت فرآورده‌های خام دامی اظهار کرد: تمام فرآورده‌های خام دامی که از کشور صادر یا از ایران ترانزیت می‌شوند، باید گواهی و تأییدیه دامپزشکی را داشته باشند.
وی گفت: در سال گذشته ۲۳ مرکز در حوزه صادرات مورد رصد، پایش و تأیید قرار گرفته‌اند و مراکز دیگری نیز برای ثبت در فهرست کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در حال آماده‌سازی هستند.
فخرآبادی افزود: از مهرماه سال گذشته تا مهرماه امسال حدود ۲۶ هزار رأس دام در کشتارگاه‌های استان تحت نظارت دامپزشکی ذبح شده‌اند و نظارت‌های شرعی و بهداشتی بر این فرآیند انجام گرفته است.
وی ادامه داد: در همین مدت نزدیک به ۲۰ میلیون قطعه طیور در کشتارگاه‌های استان تحت نظارت دامپزشکی کشتار شده و با توجه به شرایط تولید، تعداد جوجه‌ریزی نیز به حدود ۲۵ میلیون قطعه افزایش یافته است.
۱۹ میلیون دوز واکسن برای طیور
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان با اشاره به وضعیت بیماری‌های طیور گفت: سال گذشته از نظر کنترل بیماری‌های طیور، سال آرامی داشتیم و با پایش مستمر مزارع مرغ مادر، مرغ گوشتی و پرندگان بومی، وضعیت بیماری‌ها تحت کنترل قرار گرفت.
وی افزود: در این مدت حدود ۱۹ میلیون دوز واکسن طیور تأمین و برای کنترل بیماری‌های طیور مورد استفاده قرار گرفته است.
هرمزگان؛ قطب پرورش میگو و ماهی در قفس
فخرآبادی هرمزگان را از قطب‌های مهم آبزی‌پروری کشور دانست و گفت: استان در تعداد مزارع پرورش میگو و مزارع پرورش ماهی در قفس، جایگاه ویژه‌ای دارد و تداوم این تولید بدون حضور و نظارت دامپزشکی امکان‌پذیر نیست.
وی درباره واردات بچه‌ماهی نیز گفت: بچه‌ماهی‌هایی که از کشورهایی مانند تایلند، فرانسه و استرالیا وارد می‌شوند، پس از ورود به کشور و انتقال به قرنطینه، مورد نمونه‌برداری و آزمایش قرار می‌گیرند و تنها در صورت تأیید سلامت، اجازه ورود به محیط دریا و مزارع پرورش را دریافت می‌کنند.
وی تأکید کرد: این کنترل‌ها برای جلوگیری از ورود بیماری‌هایی انجام می‌شود که می‌تواند اکوسیستم دریایی و جمعیت آبزیان خلیج فارس را با خسارت‌های جدی مواجه کند.
صادرات ۷۰ هزار تن فرآورده خام دامی
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان گفت: در حوزه صادرات، نزدیک به ۷۰ هزار تن انواع فرآورده‌های خام دامی که عمدتاً فرآورده‌های شیلاتی بوده، تحت نظارت دامپزشکی به کشورهای مختلف صادر شده است.
وی افزود: همچنین در حوزه ترانزیت کالاهای داخلی و خارجی، ۱۲۱ هزار تن فرآورده تحت نظارت دامپزشکی قرار گرفته است.
فخرآبادی خاطرنشان کرد: محموله‌های ترانزیتی ابتدا از نظر اسناد و شرایط بهداشتی مورد بررسی قرار می‌گیرند و پس از تأیید، مجوز ادامه مسیر برای آنها صادر می‌شود.
انجام ۱۸۱۵ نمونه‌برداری و ۴۷۸۰ آزمایش در حوزه آبزیان
وی با اشاره به فعالیت اداره آبزیان گفت: طی یک سال گذشته ۱۸۱۵ مورد نمونه‌برداری از سطح مزارع پرورشی انجام شده و نزدیک به ۴۷۸۰ مورد آزمایش برای مراکز تکثیر و مزارع پرورشی صورت گرفته است.
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان میزان تولید لارو در سال زراعی ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ را نزدیک به دو میلیارد قطعه اعلام کرد و گفت: نمونه‌ها و مراکز تکثیر از نظر بیماری‌هایی مانند لکه سفید میگو مورد بررسی قرار می‌گیرند و در صورت مشاهده بیماری، تانک‌های آلوده از چرخه تولید خارج می‌شوند.
نظارت بر ۸۰ هزار تن واردات دارویی
فخرآبادی همچنین از نظارت دامپزشکی بر واردات مواد اولیه و داروهای دامپزشکی خبر داد و گفت: در این مدت نزدیک به ۸۰ هزار تن واردات دارویی تحت نظارت قرار گرفته و گواهی حمل آنها صادر شده است.
وی افزود: طی یک سال گذشته ۱۱۷۱ مورد بازدید از داروخانه‌های دامپزشکی انجام شده و اثربخشی برخی داروها نیز از طریق نمونه‌برداری و طرح‌های پایش مورد بررسی قرار گرفته است.
به گفته وی، حدود ۳۴ هزار مورد درمان بیماری تحت نظارت همکاران دامپزشکی انجام شده و در حوزه درمان طیور نیز حدود ۶۵۶۳ قطعه طیور تحت نظارت قرار گرفته‌اند.
انجام ۶۳ هزار مورد پایش آزمایشگاهی
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان آزمایشگاه دامپزشکی استان را یکی از ظرفیت‌های مهم این مجموعه عنوان کرد و گفت: این آزمایشگاه در حوزه تشخیص بیماری، کنترل کیفیت فرآورده‌های خام دامی و بررسی الزامات صادرات فعالیت دارد.
وی افزود: در یک سال گذشته در بخش‌های سرولوژی، کنترل کیفی، آنالیز شیمیایی و کشت میکروبی، حدود ۶۳ هزار مورد پایش انجام شده است.
فخرآبادی تصریح کرد: اعتبار مهر دامپزشکی در بازارهای بین‌المللی اهمیت زیادی دارد و برای حفظ این اعتبار، کنترل‌های آزمایشگاهی باید با دقت و بدون خطا انجام شود.
ارائه خدمات دامپزشکی در دورترین نقاط استان
وی با اشاره به ضرورت ارائه عادلانه خدمات دامپزشکی گفت: همکاران دامپزشکی در دورترین و صعب‌العبورترین مناطق استان نیز حضور پیدا می‌کنند و گاهی با موتورسیکلت یا حتی به‌صورت پیاده برای ارائه خدمات به دامداران روستایی و عشایری مراجعه می‌کنند.
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان افزود: اردوهای جهادی در شهرستان‌های مختلف استان برگزار شده و واکسیناسیون رایگان نیز به دامداران ارائه می‌شود.
راه‌اندازی سامانه نوین قرنطینه و امضای الکترونیک
فخرآبادی از راه‌اندازی سامانه نوین قرنطینه به‌عنوان یکی از اقدامات جدید دامپزشکی استان یاد کرد و گفت: با راه‌اندازی این سامانه، دسترسی به اطلاعات و داده‌ها سریع‌تر شده و فرآیند صدور برخی گواهی‌ها نیز به‌صورت برخط انجام می‌شود.
وی افزود: با استفاده از امضای الکترونیک، فعالان حوزه تولید و صادرات در شهرستان‌ها دیگر برای دریافت برخی تأییدیه‌ها و امضاها نیاز به مراجعه حضوری ندارند و بسیاری از فرآیندها در همان محل به‌صورت آنلاین انجام می‌شود.
توسعه فضاهای دامپزشکی در شهرستان‌ها
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان از توسعه فضاهای اداری و فنی در شهرستان‌های بشاگرد، بستک و سیریک خبر داد و گفت: در جزیره قشم نیز برنامه‌هایی برای ایجاد فضای فنی و آزمایشگاهی در دست اجرا بود که به دلیل شرایط جنگی با تأخیر مواجه شد.
وی اظهار کرد: توسعه این ظرفیت‌ها موجب می‌شود نمونه‌های آزمایشگاهی سریع‌تر در داخل استان بررسی شوند و نیاز به ارسال آنها به خارج از استان یا حتی خارج از کشور کاهش پیدا کند.
آغاز واکسیناسیون با واکسن جدید هگزاوالان
فخرآبادی همچنین با اشاره به آغاز فاز جدید واکسیناسیون در شهریورماه گفت: واکسیناسیون با واکسن جدید هگزاوالان آغاز شده و هدف از اجرای آن، افزایش ایمنی دام‌های استان در برابر بیماری‌هاست.
وی با اشاره به بحران بیماری تب برفکی در سال گذشته گفت: با اقداماتی که در استان انجام شد، بیماری در هرمزگان کنترل شد و تنها یک یا دو کانون بیماری مشاهده شد که با واکنش سریع، کنترل لازم در این مناطق انجام گرفت.
کمبود نیروی انسانی و خودرو؛ دو چالش اصلی دامپزشکی هرمزگان
مدیرکل دامپزشکی استان هرمزگان در بخش پایانی سخنان خود، کمبود نیروی انسانی و ناوگان خودرویی را دو مشکل اصلی این مجموعه عنوان کرد و گفت: در حال حاضر دامپزشکی استان با حدود ۵۰ درصد ظرفیت نیروی انسانی فعالیت می‌کند و برای جبران این کمبود نیازمند اتخاذ راهکارهای مناسب هستیم.
وی افزود: کمبود خودرو نیز یکی از چالش‌های جدی است؛ چراکه اگر به دلیل نبود خودرو امکان مراجعه به روستاها و مناطق دوردست فراهم نشود، احتمال گسترش بیماری‌ها و ایجاد خسارت برای بخش تولید افزایش می‌یابد.
فخرآبادی همچنین بر ضرورت به‌روزرسانی تجهیزات آزمایشگاه دامپزشکی تأکید کرد و گفت: آزمایشگاه استان از ظرفیت علمی و تخصصی مناسبی برخوردار است و نیروهای متخصص و نخبه در آن فعالیت می‌کنند، اما برای حفظ جایگاه آن به‌عنوان یک آزمایشگاه شاخص قرنطینه‌ای، نیاز به تجهیزات به‌روز و سرمایه‌گذاری بیشتر وجود دارد.
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان در پایان از همکاری اصحاب رسانه، مجموعه استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، بخش خصوصی و همکاران دامپزشکی در کنترل بیماری‌های دام، طیور و آبزیان و اطلاع‌رسانی در شرایط مختلف قدردانی کرد.
دیدگاهها