به گزارش پایگاه خبری نسیم ساحل، مهرداد حسن‌زاده، مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان، در نشست خبری به مناسبت روز ملی مدیریت بحران، با تشریح اقدامات استان در حوزه پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی حوادث، از ثبت ۲۶۸ هشدار هواشناسی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، برگزاری ۴۳ جلسه ستاد مدیریت بحران با ۳۸۴ مصوبه، اجرای بیش از ۲ هزار دوره آموزشی و پرداخت حدود ۵۴ میلیارد تومان کمک بلاعوض به آسیب‌دیدگان حوادث طبیعی خبر داد. وی همچنین بر ضرورت توسعه سامانه‌های هوشمند پایش مخاطرات، ترویج فرهنگ بیمه، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و افزایش مشارکت مردم و بخش خصوصی در مدیریت بحران تأکید کرد.
مدیریت بحران؛ مسئولیتی مشترک میان دستگاه‌ها و مردم
حسن‌زاده با اشاره به نام‌گذاری روز ملی مدیریت بحران در تقویم رسمی کشور گفت: مدیریت بحران، موضوعی چندوجهی و پیچیده است که تنها به زمان وقوع حادثه محدود نمی‌شود، بلکه چرخه‌ای مستمر شامل پیشگیری، آمادگی، پاسخ، بازسازی و بازتوانی را در بر می‌گیرد.
وی افزود: براساس قانون مدیریت بحران کشور، همه دستگاه‌های اجرایی، قوای سه‌گانه، بخش خصوصی و شهروندان در این حوزه مسئولیت دارند و موفقیت در مدیریت حوادث، نیازمند هماهنگی بین‌بخشی و مشارکت مؤثر جامعه است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با اشاره به تدوین اسناد راهبردی مدیریت بحران در استان اظهار کرد: اسناد مرتبط با کاهش خطر، آمادگی و پاسخ، بازسازی و بازتوانی، نقشه راه دستگاه‌ها را مشخص می‌کنند و وظایف دستگاه‌های مسئول، پشتیبان و همکار در مواجهه با مخاطرات را تعیین کرده‌اند.
به گفته وی، استان هرمزگان با توجه به تنوع مخاطرات، دارای اولویت‌های مشخص در حوزه مدیریت بحران است و این اولویت‌ها برای شهرستان‌های مختلف نیز متناسب با شرایط جغرافیایی، جمعیتی و زیرساختی تعریف شده‌اند.
حرکت از مدیریت سنتی به سمت سامانه‌های هوشمند
حسن‌زاده از راه‌اندازی مرکز فرماندهی، کنترل و پاسخ به بحران در استان خبر داد و گفت: این مرکز با برخورداری از اتاق مانیتورینگ و دسترسی به اطلاعات حوزه‌هایی مانند راه‌ها، زلزله و هواشناسی، امکان هماهنگی سریع‌تر دستگاه‌های امدادی، عملیاتی و خدمات‌رسان را فراهم کرده است.
وی با اشاره به تجربه استفاده از این ظرفیت در سیلاب سال گذشته افزود: حضور نمایندگان دستگاه‌هایی از جمله آب، برق، گاز و سایر مجموعه‌های عملیاتی در مرکز فرماندهی، روند هماهنگی و تصمیم‌گیری در زمان حادثه را تسهیل کرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان همچنین از اجرای سامانه مدیریت مخاطرات مبتنی بر اطلاعات مکانی (GIS) در جزیره قشم خبر داد و گفت: در این سامانه، اطلاعات جمعیتی، بافت مسکونی، گروه‌های نیازمند حمایت، مراکز درمانی، جایگاه‌های سوخت و مسیرهای دسترسی بارگذاری می‌شود تا در صورت وقوع حادثه، امکان ارزیابی سریع محدوده آسیب‌دیده و شناسایی امکانات مورد نیاز فراهم باشد.
وی تأکید کرد: مدیریت بحران باید از روش‌های سنتی فاصله بگیرد و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، اطلاعات دقیق‌تری را برای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در اختیار مسئولان قرار دهد.
ثبت ۲۶۸ هشدار هواشناسی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵
حسن‌زاده با تشریح عملکرد استان در حوزه هشدارهای هواشناسی گفت: در سال ۱۴۰۴، مجموعاً ۱۷۴ هشدار شامل پنج هشدار کشاورزی، ۸۷ هشدار دریایی و ۸۲ هشدار جوی ثبت و به دستگاه‌های مربوط ابلاغ شد.
وی افزود: در سال ۱۴۰۵ نیز تا زمان برگزاری نشست، ۹۴ هشدار شامل ۴۰ هشدار دریایی و ۵۴ هشدار جوی صادر شده است. به این ترتیب، مجموع هشدارهای ثبت‌شده در این دو سال به ۲۶۸ مورد رسیده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با قدردانی از همکاری اداره کل هواشناسی استان و رسانه‌ها، بر اهمیت اطلاع‌رسانی متناسب با سطح هشدارها تأکید کرد و گفت: لازم است مفهوم رنگ‌بندی هشدارها برای مردم به‌درستی تبیین شود تا شهروندان بدانند هر سطح هشدار چه میزان خطری را نشان می‌دهد و چه اقداماتی باید انجام دهند.
وی افزود: اطلاع‌رسانی به‌موقع از طریق کانال‌های رسمی استانداری و رسانه‌های استان می‌تواند در افزایش آمادگی عمومی و کاهش خسارت‌های احتمالی نقش مؤثری داشته باشد.
۴۳ جلسه ستاد مدیریت بحران با ۳۸۴ مصوبه
حسن‌زاده، هماهنگی میان دستگاه‌ها را از ارکان اصلی مدیریت بحران دانست و گفت: در سال ۱۴۰۴، تعداد ۲۸ جلسه ستاد مدیریت بحران استان با ۲۶۲ مصوبه برگزار شد که به گفته وی، مصوبات این جلسات اجرا شده و مستندات آن موجود است.
وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۵ نیز تا زمان برگزاری نشست، ۱۵ جلسه با ۱۲۲ مصوبه برگزار شده است؛ بنابراین، مجموع جلسات ستاد مدیریت بحران استان در این دو سال به ۴۳ جلسه و تعداد مصوبات به ۳۸۴ مورد رسیده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان تصریح کرد: این آمار مربوط به سطح استان است و جلسات مدیریت بحران در شهرستان‌ها، بخش‌ها و دستگاه‌های اجرایی نیز به‌صورت جداگانه برگزار می‌شود.
برگزاری بیش از ۲ هزار دوره آموزشی مدیریت بحران
وی آموزش و تمرین را دو مؤلفه اساسی برای افزایش آمادگی در برابر حوادث عنوان کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴، تعداد یک‌هزار و ۶۱۹ دوره آموزشی در حوزه مدیریت بحران برگزار شد و این تعداد در سال ۱۴۰۵ تا زمان نشست به ۶۱۵ دوره رسید.
به گفته حسن‌زاده، مجموع دوره‌های آموزشی برگزارشده در این دو سال به ۲ هزار و ۲۳۴ دوره رسیده است.
وی درباره تمرین‌های آمادگی نیز توضیح داد: مانورهای مدیریت بحران در سطوح مختلف، از تمرین‌های دورمیزی تا مانورهای عملیاتی و تمام‌عیار، برنامه‌ریزی می‌شوند. استان هرمزگان برای برگزاری یک مانور تمام‌عیار آماده می‌شد، اما شرایط جنگی اجرای این برنامه را تحت تأثیر قرار داد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان ابراز امیدواری کرد با بازگشت شرایط به وضعیت عادی، برنامه‌های آموزشی و تمرینی مطابق اهداف پیش‌بینی‌شده دنبال شوند.
شناسایی ظرفیت تجهیزات و ماشین‌آلات دستگاه‌ها و بخش خصوصی
حسن‌زاده، ایجاد بانک اطلاعات ماشین‌آلات و تجهیزات را از اقدامات انجام‌شده در حوزه آمادگی برشمرد و گفت: اطلاعات مربوط به تجهیزات و ماشین‌آلات دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها و بخش خصوصی گردآوری شده است تا در زمان نیاز، ظرفیت‌های موجود استان به‌سرعت شناسایی و برای عملیات امدادی و مدیریت حوادث به‌کار گرفته شوند.
وی همچنین به همکاری‌های بین‌استانی در حوزه مدیریت بحران اشاره کرد و افزود: هرمزگان در چارچوب برنامه‌های پشتیبانی متقابل، به‌عنوان استان معین شهرستان‌های ملارد، شهریار و قدس در استان تهران تعیین شده است. بازدیدها و نشست‌های مشترک نیز برای افزایش شناخت متقابل از ظرفیت‌ها و نیازهای طرفین انجام می‌شود.
خسارت حدود ۲۲ هزار میلیارد تومانی سیلاب سال گذشته
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با اشاره به خسارت‌های سیلاب آذرماه سال گذشته گفت: برآورد خسارت‌های این حادثه حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان بوده است.
وی سهم بخش‌های مختلف را شامل حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان خسارت در تأسیسات زیربنایی، بیش از سه هزار میلیارد تومان در بخش کشاورزی و حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تا سه هزار میلیارد تومان در بخش مسکونی اعلام کرد.
حسن‌زاده همچنین با ابراز تأسف از جان‌باختن دو نفر در حوادث مرتبط با سیلاب، بر اهمیت تقویت اقدامات پیشگیرانه و اطلاع‌رسانی به‌موقع برای کاهش تلفات و خسارت‌ها تأکید کرد.
پرداخت ۵۴ میلیارد تومان کمک بلاعوض به آسیب‌دیدگان
وی با اشاره به حمایت‌های انجام‌شده از خسارت‌دیدگان حوادث طبیعی گفت: از سال گذشته تا زمان برگزاری این نشست، حدود ۵۴ میلیارد تومان کمک بلاعوض به افراد آسیب‌دیده پرداخت شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان همچنین از ظرفیت صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان برای حمایت از خانوارهای خسارت‌دیده خبر داد و گفت: این صندوق که در سال ۱۴۰۰ تشکیل شده است، امکان حمایت از واحدهای مسکونی آسیب‌دیده در حوادث طبیعی را فراهم می‌کند.
به گفته وی، مالکان واحدهای واجد شرایط می‌توانند با مراجعه به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در محل سکونت خود، درخواستشان را ثبت کنند تا پس از بررسی مدارک و ارزیابی خسارت، میزان حمایت مطابق ضوابط صندوق مشخص شود.
حسن‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده پس از سیلاب آذرماه سال گذشته افزود: در این چارچوب، حدود ۵۱ میلیارد تومان برای جبران خسارت‌های سیل به آسیب‌دیدگان اختصاص یافته است.
وی از رسانه‌ها خواست با اطلاع‌رسانی گسترده درباره این ظرفیت قانونی، به آگاهی مردم از مسیرهای دریافت حمایت و جبران خسارت‌های ناشی از حوادث طبیعی کمک کنند.
ضرورت افزایش ضریب نفوذ بیمه محصولات کشاورزی
حسن‌زاده با تأکید بر نقش بیمه در جبران خسارت‌های ناشی از حوادث گفت: افزایش ضریب نفوذ بیمه محصولات کشاورزی در هرمزگان ضروری است و باید از ظرفیت‌های قانونی موجود در این حوزه بیشتر استفاده شود.
وی با اشاره به مسئولیت سازمان جهاد کشاورزی در زمینه بیمه محصولات کشاورزی افزود: مدیریت بحران نیز در چارچوب وظایف خود، پیگیری این موضوع و افزایش توجه دستگاه‌های مسئول به پوشش بیمه‌ای را دنبال می‌کند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان همچنین بر ترویج فرهنگ بیمه در حوزه حوادثی مانند آتش‌سوزی منازل تأکید کرد و گفت: آگاهی مردم از اهمیت بیمه می‌تواند در جبران خسارت‌ها و کاهش فشارهای مالی پس از حوادث نقش مهمی داشته باشد.
مذاکره با ۳۰ شرکت بزرگ برای مشارکت در مدیریت بحران
وی با اشاره به ظرفیت‌های بخش خصوصی در مدیریت حوادث گفت: تاکنون با حدود ۳۰ شرکت بزرگ برای استفاده از توان و امکانات آن‌ها در شرایط بحران مذاکره شده و اطلاعات مربوط به این مجموعه‌ها گردآوری شده است.
حسن‌زاده با اشاره به ماده ۱۵ قانون مدیریت بحران کشور، بر ضرورت مشارکت بخش خصوصی و تعاونی‌ها در شرایط بحران تأکید کرد و افزود: در همین راستا، تفاهم‌نامه‌هایی برای بهره‌گیری از ظرفیت گروه‌های جهادی و مواکب در زمان وقوع حوادث در حال پیگیری است و بخشی از این همکاری‌ها وارد مرحله اجرایی شده است.
نقش رسانه‌ها در آرامش‌بخشی و مدیریت پیامدهای حوادث
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان در بخش دیگری از سخنان خود، از نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی مسئولانه و به‌موقع هنگام وقوع حوادث قدردانی کرد و گفت: عملکرد رسانه‌های استان، به‌ویژه در حوادث مهمی مانند حادثه بندر شهید رجایی، در آگاهی‌بخشی، آرامش‌بخشی به جامعه و جلوگیری از تشدید پیامدهای ثانویه مؤثر بوده است.
وی مدیریت بحران را حاصل کار جمعی دستگاه‌ها، نیروهای امدادی و عملیاتی، فرمانداران، بخشداران، دهیاران، مجموعه‌های خدمات‌رسان و رسانه‌ها دانست و بر اهمیت همدلی و هماهنگی در مواجهه با مخاطرات تأکید کرد.
ثبت بیش از ۵ هزار آتش‌سوزی در سال ۱۴۰۴ و پنج ماه نخست ۱۴۰۵
حسن‌زاده با اشاره به تنوع مخاطرات در هرمزگان گفت: این استان در سال‌های اخیر با حوادث مختلفی از جمله آتش‌سوزی، سیلاب، زمین‌لرزه، گردوغبار و شرایط اضطراری روبه‌رو بوده است.
وی با اشاره به آتش‌سوزی‌های رخ‌داده در سال ۱۴۰۴، از ثبت سه‌هزار و ۳۶۶ مورد آتش‌سوزی در بخش‌های مسکونی، تجاری، خودرو، باغی، مراتع و سایر موارد خبر داد و افزود: در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز یک‌هزار و ۶۷۷ مورد آتش‌سوزی ثبت شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با تأکید بر محدودیت منابع دولتی برای جبران همه خسارت‌های آتش‌سوزی، از شهروندان خواست با جدی گرفتن بیمه، خود را در برابر پیامدهای مالی حوادث احتمالی حمایت کنند.
توسعه شبکه‌های پایش زمین‌لرزه در هرمزگان
حسن‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه پایش زمین‌لرزه اظهار کرد: تعداد دستگاه‌های شتاب‌نگار استان از ۱۳ دستگاه در سال ۱۳۹۹ به ۳۳ دستگاه افزایش یافته است. همچنین تعداد ایستگاه‌های لرزه‌نگاری دائمی و موقت از حدود ۱۷ ایستگاه به ۲۸ ایستگاه رسیده است.
وی توضیح داد: دستگاه‌های شتاب‌نگار در ثبت شتاب زمین و کاربردهای فنی و مهندسی، از جمله بررسی عملکرد ساختمان‌ها در برابر زلزله، نقش دارند؛ درحالی‌که شبکه‌های لرزه‌نگاری برای پایش و ثبت رخدادهای لرزه‌ای و شناسایی ویژگی‌های زمین‌لرزه‌ها به کار گرفته می‌شوند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان با اشاره به ثبت زمین‌لرزه‌های متعدد در استان طی ۱۸ ماه گذشته، بر ضرورت توجه به مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و رعایت اصول فنی در ساخت‌وساز تأکید کرد و گفت: ارتقای کیفیت ساخت‌وساز و افزایش آگاهی عمومی درباره ایمنی ساختمان‌ها، از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در برابر مخاطره زلزله است.
تأکید بر پیشگیری و افزایش تاب‌آوری جامعه
حسن‌زاده در پایان با اشاره به شعار روز ملی مدیریت بحران، «مردم آماده، ایران تاب‌آور»، اظهار کرد: آمادگی دستگاه‌های اجرایی به‌تنهایی کافی نیست و مردم و جوامع محلی نیز باید در زمینه شناخت مخاطرات، رعایت توصیه‌های ایمنی و مشارکت در برنامه‌های پیشگیرانه فعال باشند.
وی با بیان اینکه پیشگیری از حوادث باید در اولویت برنامه‌های مدیریت بحران قرار گیرد، افزود: هزینه‌کرد برای اقداماتی مانند لایروبی مسیرهای آب، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها، توسعه سامانه‌های هشدار و آموزش عمومی، سرمایه‌گذاری برای کاهش خسارت‌های احتمالی آینده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان همچنین اعلام کرد در ادامه این نشست، دستورالعمل آمادگی برای مواجهه با مخاطرات احتمالی ناشی از پدیده ال‌نینو تشریح خواهد شد.